Türkiye'de binalarda yangın güvenliğini düzenleyen temel mevzuat olan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY), son yıllarda art arda güncellenerek 2025 itibarıyla mimarlık pratiklerini doğrudan etkileyen önemli değişiklikler içermektedir. Bu rehberde hem yeni projelere hem mevcut binaların dönüşümüne yönelik kritik şartları ele alıyoruz.

Yangın Yönetmeliğinin Temel Kapsamı

BYKHY; yeni inşa edilecek binalar, kullanım amacı değiştirilen yapılar ve büyük çaplı tadilat gören mevcut binalar için geçerlidir. Konut, ticaret, sağlık, eğitim ve endüstriyel yapılar için farklı risk sınıfları tanımlanmıştır. Her risk sınıfı; yapı elemanlarının yangına dayanıklılık süresinden kaçış yollarının genişliğine kadar farklı teknik şartlar içermektedir.

2025'te Öne Çıkan Değişiklikler

1. Sprinkler Sistemi Zorunluluğu Genişledi

Önceki yönetmelikte yalnızca belirli büyüklük ve kullanım sınıfındaki yapılarda zorunlu olan otomatik yağmurlama (sprinkler) sistemi, 2025 güncellemesiyle birlikte daha geniş bir yapı grubunu kapsayacak biçimde yeniden tanımlandı:

2. Kaçış Yolu Genişliği ve Uzunlukları

Kaçış koridorlarının minimum genişlikleri ve son çıkışa ulaşım mesafeleri yeniden düzenlendi. Konutlarda kat başına 10 kişiyi aşan kullanıcı kapasitesi öngörüldüğünde ikincil kaçış merdiveni zorunlu hâle geldi. Ticari ve toplantı yapılarında çıkış kapısı genişliği 1,20 m'den 1,40 m'ye yükseltildi.

3. Yangın Bölmeleri ve DUMAN Kontrolü

Açık plan ofis ve AVM gibi büyük yüzeyli yapılarda duman tahliye sistemleri artık bağımsız projelendirmeyi gerektiriyor. Duman perdesi ve mekanik duman tahliye hesabı, mimari proje onayından önce ilgili kuruma sunulması zorunlu belgeler arasına eklendi.

4. Yüksek Yapı Tanımının Güncellenmesi

Daha önce 30,50 m üzeri olarak tanımlanan yüksek yapı eşiği, Avrupa standartlarına uyum çerçevesinde 28 m olarak revize edildi. Bu değişiklik; 8-9 katlı bazı binaları yüksek yapı kapsamına sokarak yangın merdiveninin basınçlandırılması, asansörlerin yangın asansörü standartlarına yükseltilmesi ve ek sertifikaların hazırlanması yükümlülükleri doğurdu.

Mimari Projede Yangın Güvenliği Kontrol Listesi

Yeni bir proje dosyası hazırlarken aşağıdaki adımların eksiksiz tamamlanması gerekiyor:

Konya, Akşehir ve Çevre İllerde Uygulama

Konya Büyükşehir Belediyesi ve Akşehir, Beyşehir, Ilgın gibi ilçe belediyelerinde ruhsat dosyaları artık yangın projesini ayrı bir disiplin olarak inceleme masasına yatırıyor. Özellikle AVM, endüstriyel tesis ve orta-büyük ölçekli konut projelerinde yangın projesinin mimari projeyle eş zamanlı hazırlanması ruhsat sürecini önemli ölçüde kısaltıyor.

"Yangın güvenliği tasarımı, proje sonuna bırakılan bir formalite değil; başından itibaren mimari kararları şekillendiren bir disiplindir."

Mevcut Binalar İçin Uyum Süreci

Yönetmelik değişikliğinden önce ruhsat almış yapılar; kullanım amacı değişikliği, 1/3'ü aşan tadilat veya yapı cinsinin değiştirilmesi durumlarında güncel yönetmeliğe uyum sağlamak zorundadır. Bu kapsamda yangın güvenliği raporu ve gerekli güçlendirme projesinin hazırlanması mimari sorumluluk gerektiriyor.

Sonuç ve Öneriler

Yangın yönetmeliği, mimarlar için yalnızca teknik bir zorunluluk değil; aynı zamanda tasarım kalitesini ve yapı güvenliğini doğrudan etkileyen bir parametredir. Proje dosyasını hazırlamadan önce ilgili belediye ve itfaiye birimiyle ön görüşme yapmak, olası revizyonları baştan engellemek açısından büyük avantaj sağlar.

Onur Grup Mimarlık olarak; Konya, Akşehir, Isparta, Afyon ve Antalya'daki tüm projelerimizde yangın mevzuatına tam uyumlu proje dosyaları hazırlıyor, ruhsat süreçlerini müşterilerimiz adına takip ediyoruz. Sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.